Het cultureel erfgoed hier in Stad en Ommelanden is kwetsbaarder geworden door de aardbevingen t.g.v. de gaswinning. Een sprong naar mijn beroep: wat voor erfgoed heeft de huidige fysiotherapie? Hoe zuinig zijn we daarop? Vragen om eens over na te denken…Erfgoed is iets anders dan geschiedenis, erfgoed is actueel, geschiedenis is geweest. Wat heeft de fysiotherapie behouden uit het verleden en wat blijft actueel?

Het eerste wat zo bij me bovenkomt, zijn de Zander Instituten. (Groningen had de primeur daarvan!) Voorloper van het fitness instituut of is het huidige oefenen met apparatuur iets ouds in een nieuw jasje? Iets tijdelijks wat verdwijnt en dan later misschien weer opduikt?

Oefenen, weloverwogen bewegen, massages, baden en het toevoegen van prikkels op verschillende manieren, alles ter bevordering van het algemeen welbevinden en het leren omgaan met beperkingen is al bekend vanuit de oudheid.

De manier waarop en de aandacht hoe, fluctueert. Het erfgoed bestaat uit het besef van de achtergrond van methode’s en verdieping van de techniek. Toegepaste ervaringskennis en de overdracht ervan is te rangschikken onder het behoud van erfgoed van de fysiotherapie.

Een folder met allerlei soorten en variaties bollen viel op de mat. Geen tulpen en narcissen, maar bollen zoals: drimiopsis maculata, cardiocrinum giganteum, sprekelia formosisima, sandersonia aurantica en commelina tuberosa. Allemaal verrassingen!

Ook wij mensen zitten vol met prachtige namen in het latijn. Uitsteeksels, gleufjes, knobbeltjes en bobbeltjes worden met poëtisch geladen woorden benoemd in het latijn. Zoals dit: pars basilaris ossis occipitalis.

Nee, ik ga niet vertellen waar dat verborgen zit. Het is net als met de bloemen, die bij die prachtige namen horen: je kunt je er van alles bij voorstellen wanneer je niet op school latijn als vak meegekregen hebt, maar speelt met het potjes- en plantenlatijn.

Die ronde ruimte, met de sfeer van een mausoleum uit Oezbekistan, nodigt uit tot rondjes lopen om het vaste punt in het midden. De houten vloer laat het geluid van mijn stappen horen. Ze klinken gaandeweg luider, de passen versnellen, de cirkels worden groter…

Op de muur is een spiraal weergegeven, in tegengestelde richting van mijn lopen…nee, niet denken, het is een spontaan spel met vorm en geluid!

 

In een donkere hoek van het museum zie ik een film van Francis Alÿs over The Royal Guards: een guard loopt als een gewone burger over straat. Een andere zit op een bank met toewijding zijn berenmuts te borstelen. De confrontatie van twee loslopende guards: op een specifieke manier voegen ze zich samen. Een heel regiment komt beetje bij beetje bij elkaar en vormt tot slot een gesloten eenheid. Anoniem, gelijkvormig, in de pas, uni-vorm in uniform, voortbewegend als opwind-poppetjes. Plompe zwarte schoenen met eenzelfde afwikkel-moment komt in beeld. De dreun van het marcheren blijft klinken. En dan…dan is er de brug. Het regiment valt uit elkaar. Acuut zijn er 64 individuen met hun eigen ritme en met hun eigen karakteristieke loopjes.

Buiten loop ik in de maat, rechtop doorstappend, met mijn armen actiever bewegend dan gewoon. Het is verrassend dit bezoek aan het Bonnefantenmuseum!

Het gewone lijkt passé. Het gaat vooral om het buitengewone bij museumbezoek, winkelen, vakantie… Een onderneming met spanning. Alles is een belevenis geworden.
Ik vraag me af of het beleven wel van buitenaf opgelegd kan worden. Een belevenis is een onverwacht opgedane ervaring. Niets is persoonlijker dan dat. Waarvoor sta je open? Hoe komt iets binnen? Wanneer komt iets binnen wat je werkelijk raakt?

Het verbaast me dat kinderen vaak eerst rondkijken of alles nog hetzelfde is en missen soms iets. Ze houden juist van het vertrouwde, iets wat een plek z’n charme geeft. Ze zijn ooit geraakt door iets, hebben een ervaring opgedaan, hebben iets beleefd en hopen dat kennelijk nog eens te ondergaan.

Een krakende parketvloer in een museum en het ruikt er naar iets ouds, vitrinekasten met bijeengezochte voorwerpen…het heeft sfeer. Mijn fantasie neemt me mee naar lang geleden, toen ik er nog helemaal niet was. Het verhaal erbij kan een openbaring zijn van een wereld, die ik nog niet ken. Ook dat is een belevenis.

Of wordt er nu juist met belevenis bedoeld dat er van alles om je heen in beweging is? Dan sta je zelf stil, verpletterd door alle dynamiek rondom. Je probeert er een ordening in te zoeken. Is dat nu juist de belevenis of zit ik ernaast?

Vanmorgen was het stil en wit. Sneeuw brengt eerst stilte met zich mee. Toch duurt dat niet lang. Niks geen rust of inactiviteit: actie!

Het Plantsoen staat ineens vol met sneeuwpoppen. De ouderwetse sneeuwman met een pijp en hoge hoed op. Een, die op een kat met vrolijke oortjes lijkt. Een winterpeen als neus blijkt het nog altijd goed te doen, net als de zwarte kooltjes voor de ogen en de mond.

Wat ik me nu afvraag: hoe komt het dat er wel 37 sneeuwpoppen staan, alsof er een wedstrijd uitgeschreven is… Een Facebook actie of een tweet: “Ga je ook mee? We gaan ze verrassen. We maken een beeldentuin!”
Hoe dan ook, sneeuw maakt mensen actief: uit je stoel opstaan en naar buiten kijken, een wandelingetje door de verstilde stad, je stoepje vegen, van een heuveltje af met een slee of een sneeuwpop maken, kortom … voor elke leeftijd wat!