‘Zitten blijven tot het er staat!’ Ik hoorde deze zin voor het eerst. Het is inderdaad zo dat je de rust en de aandacht moet vinden om te kunnen schrijven. De inspiratie voor een onderwerp dient zich bij mij meestal aan tijdens een huis-, tuin- of keukenwerkje. Een voorval of observatie gaat zich uitkristalliseren tot een verhaaltje, wat later in letters uit mijn vingers valt op het moment dat ik ervoor ga zitten.

Heb ik het geduld en de discipline gekregen om elke week een blogstukje te maken door het corresponderen met mijn Oma destijds? Wekelijks schreef zij op zondagmiddag een brief met haar belevenissen van de afgelopen week. Ook al gebeurde er niets bijzonders, zij beschreef het. Onlangs kwam ik mijn eerste brief aan haar tegen. Nog wel een beetje onduidelijk wat ik toen te melden had…

 

Onlangs las ik dat iets onthouden beter gaat, wanneer je het met een pen noteert. Schrijven, zelf de letters vormen en de betekenis be-grijpen, is anders dan typen. Je verricht wel een handeling, toch ontbreekt er kennelijk iets. Vergelijkbaar met het fenomeen dat spiekbriefjes hun nut hebben: zonder te kijken weet je al wat er op staat.

Bewegingen die je maakt en je proeft de zingeving ervan, onthou je ook beter dan oefeningen doen, zonder er enig besef van te hebben van waarom je ze doet. 

Een etudeboek bij het pianospelen is geen boek met vervelende stukjes. Er is iets wat kennelijk voor veel mensen moeilijk is om in de vingers te krijgen. Wanneer je dat door hebt, dan worden etudes leuk om onder de knie te krijgen. Kortom handiger worden dan de bedenker van die oefeningen! 

Bij fysieke inspanning is het de kunst om met zo min mogelijk inspanning een bepaalde opdracht te kunnen uitvoeren. De overbodigheid achter je te kunnen laten, dat is de kunst!

 

Traditie in de kerstvakantie: naar een museum en naar de film. Ik ga naar ‘Mr. Turner’. Een bijzondere natuurlijkheid valt meteen op. Geen filmster-gezichten, maar een enorme variëteit aan markante koppen, echte mensen die we overal tegen kunnen komen.

Een levensverhaal, zo gefilmd dat ik thuis meteen een boek pak. Hoe heeft William Turner werkelijk geleefd? Hoe is zijn ontwikkeling geweest? Wat is zijn betekenis in de kunstgeschiedenis? Waarom willen we nog altijd zijn werk zien?

Een juist antwoord op die vragen valt buiten mijn beroep. Ik kan alleen zeggen dat het indrukwekkend is hoe de acteur, die Mr. Turner tot leven brengt, een bijzonder loopje heeft. Los daarvan neemt deze man ons als kijker vooral mee in de wereld van fascinatie voor beweging en kleur in de natuur: wind, water, stoom, nevelen, rook, vuur…
Wat doet het licht met beweging? Meteen komt er een beeld bij me boven van dat lage licht op een decembermiddag over de kwelders bij Noordpolderzijl en de dijk met vage contouren van schapen en iemand die over een hek klimt: een aangename leegte…

Het is avond, sfeervolle verlichting in de der Aa-kerk, je kunt wel kijken, maar details zijn niet scherp te zien. Dat is prettig tijdens een concert, ogen kunnen vaag ronddwalen, het gehoor neemt beter waar.

Ineens blijft mijn blik steken op het rijk versierde orgel. Links en rechts twee mannelijke figuren, die een groot deel van het enorme instrument op hun hoofd dragen. De ene kijkt ons aan, maar de andere lijkt z’n rug naar ons toegewend te hebben. Dit geeft een indruk alsof het orgel rondgedraaid kan worden, zoals ruitertjes op torens dat wel doen bij het hele uur. Op een klein stukje papier maak ik een schetsje om het thuis na te kijken.

Mooi voor een eindejaarsstukje, zo met de blik vooruit en de blik terug, denk ik nog argeloos. Een afbeelding op het internet laat zien, dat mijn blik in de verte en in het halfdonker erg goed is voor mijn fantasie, echter die torsende mannen kijken ons wel allebei recht aan. Goed dan: de blik vooruit en het hoofd omhoog!

Op de laatste dag van de herfst hebben we een appelboompje geplant. In de tuin staat weer een boom, nog geflankeerd door twee palen tot hij zich zonder hulp staande kan houden.

“Kijk”, zegt de bomenman, “de stam is gebogen. Bomen met een kaarsrechte stam zijn minder sterk dan de wat gebogen stammen”.

Hoe is dat bij mensen? We richten ons op en hebben de mogelijkheid meegekregen om ons te strekken en te buigen – net als bomen – maar dan zonder die wortels in de aarde en doorgaans zonder stut. Een boom beweegt zich naar het licht toe. En wij? Soms wel, soms niet. Het zware kan drukken, vandaag de zonnewende, weer tijd voor licht en lucht!