Fysiotherapie en filosofie

Wat doe je wanneer het lijf beperkingen geeft om je vleugels uit te slaan? Niet aan het werk op de gebruikelijke manier, maar confrontatie met jezelf! Onthand zijn en niet uit de voeten kunnen… het geeft te denken. Verplichte rust uitzitten en de kunst om niet te gaan mopperen. Zoeken naar dat wat je wél kunt ondernemen: actieve hulpvragen stellen en hoe pak je je eigen revalidatie aan?

Het woord revalidatie, ook in andere talen (Rehabilitation, rééducation), heeft een andere gevoelswaarde dan alleen het herstel van het een of ander. Ik denk dat zo’n proces méér is dan herstellen, er komt iets bij, je voegt ervaringen toe. Je wordt niet de oude, maar de nieuwe!

De bevestiging van dat nieuwe kreeg ik de afgelopen twee dagen tijdens een workshop over Hannah Arendt. Ik gaf me daarvoor op omdat mijn hersens ook in de revisie of in ieder geval in actie wilden komen na een periode met vooral aandacht aan het lijfelijke.

 

praktijkkamer nieuwe stijl 001kopieklein
 

Omdat een mens, behalve lichaam en geest hebbend, ook in een omgeving leeft, heeft ook de werkkamer een beurtje gekregen. Het oude kozijn was aan vervanging toe, het nieuwe geeft meer zicht naar buiten en laat meer licht naar binnen komen. Het wachten is op de luxaflex en dan is het daar bedrijfsklaar. Zo zal het dan met mij ook wel zijn na deze bijzondere afgelopen tijd…

Oefenen, waarom?

Oefenen, bewegingen herhalen, doe je met een bepaald doel voor ogen.
Met dat zijwaarts bewegen van mijn benen (zie vorige stukje) hoop ik dat gewaggel bij het lopen zonder die ene elleboogskruk, eruit te krijgen. Het kost tijd om kracht te ontwikkelen in de spieren die nodig zijn om balans en stabiliteit te vinden tijdens het verplaatsen van het lichaamsgewicht van het ene been op het andere.

Ik experimenteer met kleine en grote stappen, knie extra hoog heffen tijdens de stap, snel en langzaam lopen, voor-en achteruit lopen, met mijn armen hoog geheven de tegenbeweging maken in telgang en in kruisgang. Ondertussen luisteren hoe het gaat; iedereen herkent het typerende geluid van iemand die mank loopt.

marathon 001 - kopieklein

Het leukste is om te spelen dat ik een Ethiopiër ben, die net door de finish van de Marathon gegaan is en dan verder doorzweeft voordat hij tot stilstand en tot staan komt. Ik loop met één kruk vrij snel en met stevige passen, til dan plotseling die kruk op zonder dat mijn benen dat merken en ik ga bijna zwevend nog een aantal stappen door in die roes.

marathon 2 001 - kopieklein

Of zonder kruk meteen in een vlot tempo met stevige stappen ervandoor gaan met het beeld van zo’n hardloper in mijn hoofd…het aantal stappen zonder gewaggel of andere bijkomstige ongewenste bewegingen neemt toe!

Oefenen

oefenen 1 001 - kopieklein

 

oefenen 2 001 - kopieklein

 

 

Voeten op de trap

Bij het op- en afgaan van de trap zijn natuurlijk ook voeten erg belangrijk: zij tasten af! Met name de voorvoet heeft een belangrijke taak daarbij. Ook de anatomie is daarop gericht. De voorvoet is beweeglijk en gevoelig, terwijl de hak een stevig groot bot is in verhouding tot de rest van de voetbeentjes. Denk aan een paard: ‘Zachtjes gaan de paardenvoetjes, trippetrappetrippetrap…’ Zoiets zingen we niet over een koe. Het tastvermogen in een voet van een olifant is daarentegen erg groot. Denk hoe die poten heel subtiel het grote logge lijf op zo’n tonnetje in het circus zetten…

olifant op tonnetje 001 - kopieklein

Kijk naar de anatomie van de hand: beweeglijke vingers en een stugge harde handwortel. Het ‘Fingerspitzen Gefühl’ zit in de vingers en de handpalm. Met de handwortel zetten we ons mee af of we duwen ons weg. Bij een gebaar als ‘Nee!’ of ‘Genoeg!’ dan tonen we de gestrekte binnenkant van de hand en drukken de pols naar voren. Tasten en voelen doe je met je handpalm en vingers. Steen voelt anders dan een huid, rubber is niet te vergelijken met zijde of wol, hoekig voelt anders dan rond.

De voeten registreren nog veel meer: de balans van het lijf wat ze vervoeren. Kijk hoe de holte van de voet (voetgewelf) zich aanpast en hoe beweeglijk tenen kunnen zijn. Dat merk ik nu extra wanneer ik de trap op- of afloop.

 

Zonder schoenen zie je meer…

 

 

Schokbrekers

Veel vragen krijg ik over de trap. Het verbaast me, want de trap is niet zo lastig of moeilijk: allebei mijn benen mogen belast worden.

Meestal moet je eerst omhoog. De meest simpele manier is dit: je pakt de leuning (bij mij is er één en die zit links bij het omhoog gaan) en in je andere hand die elleboogskruk, die je wat tegen een tree kunt fixeren. Het goede been doet een stap en het onwennige been sluit aan. De kruk en je hand aan de leuning gaan een stukje hogerop en je herhaalt de actie. Op de opleiding leerden we: ‘Steeds het goede been het dichtst bij de hemel en het beroerde bij de hel.’
Bij het naar beneden gaan, begin je met het ‘aangedane’ been een stapje naar beneden te zetten en met het andere been sluit je aan.
trap af 001 - kopieklein

Nu komt het addertje: op deze manier neigt het ‘aangedane’ been een stijve poot te worden. De knie blijft gestrekt. Dat is veilig. Maar…een been heeft een kniegewricht en die knie kan buigen. Waarom buigt die knie dan niet zo vanzelf? Ik denk dat het wel eens onbewuste angst kan zijn om het been te belasten of dat er een diep gat voor je gaapt als een afgrond. Het been schiet in een afweerpositie zoals jonge hondjes al hun pootjes strekken en weigeren om nog één stap te doen, terwijl hun baas wil dat het beest gewoon doorloopt en aan de riem gaat trekken. Mijn armen hebben net als het kwetsbare been de neiging om ‘jonge hond’ te willen zijn: afweer, afzetten, bevriezen in een strek-stand. Buigen lijkt niet tot de mogelijkheden te behoren en dan sta je bovenaan de trap zoals een angstige zwemmer niet in het diepe durft te springen en met knikkende knieën op het randje blijft staan.
jonge hond 001 - kopieklein

Ga je normaal de trap op en af, dan buigen allebei de knieën. Dat kom je tegen bij de volgende fase, namelijk bij het doorstappen inplaats van aansluiten.
Ik betrap me er zelf ook op. Mijn linkerbeen is ook eerst een jonge hond die weigert. Waarom buigt mijn linkerbeen niet gewoon wanneer ik mijn rechterbeen een stap naar beneden wil laten doen? Ik moet er bij denken en misschien een beetje lef hebben om actief mijn knie en mijn andere elleboog te laten buigen. De hele linkerkant kan dalen, er komt gewicht in mijn been, ik sta er helemaal op: nu kan mijn rechtervoet een treetje lager komen. Zodra ik een ritme vind, loop ik normaal naar beneden met de veiligheid van mijn rechterhand die de leuning vasthoudt. Links kan ik zelfs gebruiken om iets mee te vervoeren. Knieën en ellebogen zijn geweldige schokbrekers!