Het is een indrukwekkende verzameling schilderijen bij elkaar in het Rijksmuseum.

Het echte schilderij ervaar ik toch heel anders dan de afbeelding in een boek. Het actieve weerkaatsen en opnemen van de belichting door het schilderij zelf, dwingt me om naar een standpunt te zoeken om de geportretteerde (n) goed te zien. Elk schilderij ontwaakt in het heden: ik zie mensen, zoals Rembrandt ze gezien moet hebben.

Wat me zo treft, zijn de ogen. Ogen die je aankijken en die je vasthouden met hun blik. Het ene oog altijd net even anders dan het andere, iets groter of indringender of juist verlegen en milder, misschien een dominant kijkend oog of wat het ook mag zijn. Ook ogen die in de verte staren met een blik, waarbij je buitengesloten blijft en toch betrokken bent.
De blik in samenhang met de houding roept een herkenbaar gevoel op.

Bijzonder dat er door de tijd heen in de menselijke uitstraling niets veranderd is.

Henri Matisse in het Stedelijk! Matisse verbind ik met vrolijkheid, lange lijnen en gekleurde vlakken. Bijzonder hoe hij knipsels ging maken, toen het schilderen hem fysiek te zwaar was. Zijn biografie is zeker de moeite waard om iets van te weten.

Contouren van menselijke vormen, anders dan een schaduw, geeft een beeld hoe het lichaam een totaliteit is. Je kunt geen arm isoleren van de rest, die arm maakt deel uit van het geheel.

Op die expositie is een film te zien: Matisse knipt niet met zijn grote schaar, zijn schaar is het vaste punt waar het papier doorheen draait.
Het doet denken aan een bedreven naaister, die de stof stuurt onder het voetje van de naaimachine door. Je kunt ook zeggen dat Matisse het vaste en het bewegende punt omdraait, hij laat ogenschijnlijk het papier in zijn ene hand het werk doen via zijn andere hand, die een schaar vast heeft. 

Het Noorderplantsoen is voor alle jaargetijden. Een tijdje terug schreef ik over de plotseling verschenen sneeuwpoppen, nu alles ontluikt komen groepjes mensen in sportieve kleding oefeningen doen. Rekken en strekken, krachtsoefeningen waarbij er soms iemand vreselijk hard staat te schreeuwen dat er volgehouden moet worden. Er zijn hardlopers en joggers, wandelaars en slenteraars, geconcentreerde meditatieve bewegers, mensen met ballen in actie, wielrenners en gewone of buitengewone fietsers. Voor ouders met kinderen, de hondenuitlaters en de mensen met een rollator of rolstoel is er ook nog plek. Iedereen komt in beweging op een eigen manier.

 

 

 

 

 

 

 

Zodra de zon een beetje warmte afgeeft, zijn alle grasvelden bezaaid met zonaanbidders op dekentjes…rust en bezinning? Nu nog bootjes in de vijvers, want wat is er heerlijker dan op een hete dag te spelevaren op het water, maar zo warm is het nog niet.

De expositie over Hendrik Nicolaas Werkman is vlakbij. Hier in het Groninger Museum krijg ik een indrukwekkend beeld van een intens levend iemand, die de naam Werkman eer aan doet. Een uitspraak van hem over zijn werk ‘Het resultaat is naar mijn aard en niet naar een princiep’ kunnen we ons ter harte nemen.

Lopend door die zalen in het museum word ik me bewust van vorm en kleur. Denk ik aan Werkman en aan De Ploeg, dan komen er specifieke kleurstellingen bij me op in figuren of vlakken met een zekere ordening, wat zo prettig is om naar te kijken.

Dan die zin ‘De eene druk wordt uit de andere geboren en dat is juist het mooie, dat houdt de geest vaardig’.* De beweging blijft, zelfs al wordt de tijd even stilgezet in een afbeelding, het is net als dat de knoppen weer uitkomen na de winter en er sprake is van groei. Deze expositie toont de tijd, de beweging en de ontwikkeling van iemand in leven en werk.

* uit: Werkman Leven&Werk, blz. 105 (www.wbooks.com)

Vorige week vroeg ik me af of skiërs vanzelf bedreven zijn in het gebruik van cruisecontrol. Hoe zit het met zeilers, surfers, vliegers, bobsleeërs of wild-water kanoërs? Het zijn voorbeelden uit de sport waarbij ingespeeld wordt op de elementen water en lucht. Er is een beweging gaande en daar voeg je je in.

Een balspel is een heel ander soort sport, je begint zelf actief een beweging. Het is de vraag hoe lang die beweging gaande gehouden wordt. Ook het doel van een balspel is anders.

Of zijn die sporten, die al in de oudheid bekend waren, juist de basis voor sporten waar het anticiperen op een al gaande beweging aan de orde is? Is een sport als langlaufen dan te beschouwen als een overgang tussen invoegen in een beweging en zelf een beweging inzetten? Het is mooi weer, de zon schijnt, tijd voor een gewoon wandelingetje…