Het begin van het nieuwe jaar nodigt uit tot de dagelijkse routine met vaste bezigheden om er een voorspoedig nieuwjaar van te maken, hetgeen ik iedereen van harte toewens!

In de vakantie las ik ‘De witte weg’ van Edmund de Waal. Een persoonlijke speurtocht naar de oorsprong van porselein. Ik ben vanuit mijn stoel meegereisd naar China, Dresden en Engeland. Het gaat veel verder dan hoe porselein zich een plek in de wereld gebaand heeft. De schrijver is ook pottenbakker en de lezer proeft hoe hij naast het zoeken van feiten ook zelf bezig blijft met vorm, materiaal en de presentatie ervan.

Eerder las ik een boek over de geschiedenis van het zout en een boek over kabeljauw. (Mark Kurlansky) Wereldwijd aan de orde zoals nu een vat ruwe olie. Dat gaat allemaal over hele andere bewegingen dan waar ik dagelijks mee bezig ben. Waar ik dan mee bezig ben? Daarover volgende week…

Dit jaar is december anders dan anders. Ik heb de mooie lapis lazuli blauwe luchten gemist, zo vlak voordat het echt dag wordt rond Sinterklaas. Het is bovendien veel warmer dan we gewend zijn. Ik denk aan de december’s in de Tropen: in Tanzania lagen de herdertjes te puffen van de hitte, op Trinidad zag ik verlichte rendieren en toch overal die liedjes met iets met sneeuw of snow… Waarom willen we dat? Door sneeuw daalt de verstilling…terugkijken op het afgelopen jaar of juist de actie van al die dwarrelende vlokken en in beweging komen?

Nu in een boek duiken, een film kijken, gezellig met veel mensen aan tafel en die grote puzzel van dokter Denker uit het Dagblad met elkaar oplossen, een wandelingetje, een museum en de lichtjes van de kerstboom zien…

Een rondje door de tuin. Geen sneeuw, wel de eerste sneeuwklokjes in bloei!

In de trein van Groningen naar Amsterdam door de polder. Ik zit met het iPadje op schoot, werp af en toe een blik naar buiten. Platte nieuwe gebouwen, waar ben ik? Zijn we de tunnel al door? Het is onmiskenbaar jong landschap, wij gaan door de polder. Later kijk ik naar links en zie twee molens, oud land, land van de Hollandse Meesters. Een gedachte omdat ik straks naar het Rijksmuseum ga of is het registratie met het verschil van het strakke nieuwe van de polders?

In het Rijksmuseum hangt op de expositie Azië-Amsterdam een schilderij van Gerrit Adriaensz. Berckheyde: de Gouden Bocht van de Herengracht. Die strakke huizen, geen grote bomen, amper levendigheid. Wat oogt dat nieuw en eigentijds! Dat is het ook, maar wel in de 17e eeuw.

De buitenkant is verraderlijk, mensen blijven mensen. Zo zag ik op dezelfde expositie een prachtige kist: een schitterende omhulling voor een draagbaar toilet. Menselijke behoeften zijn tijdloos. Onze spullen over een aantal eeuwen ook in een museum?

In het Groninger Museum is de David Bowie expositie geopend! Beeld, geluid… maar ik ben vooral geraakt door het filmpje ‘the mask’. Hetzelfde thema zag ik lang geleden gespeeld in een theater in Parijs door de mimespeler Marcel Marceau. Ik word er nu aan herinnerd hoe indringend dat beeld geweest is… Van beide artiesten zijn filmpjes op youtube te zien. Het is spectaculair hoe traag de tijd verloopt, dat het beeld alleen genoeg is, geen geluid. De versie van Bowie met geluid en spreekstem vraagt eveneens een soort van aandacht. Is dat nog op te brengen? We zijn veel meer geluid en beweging gewend! Willen en kunnen we nog terug naar die vertraging en verstilling?

Mime is een bewegingskunst die we amper meer zien. Oudere mensen koppelen mime direct aan de film ‘Les enfants du paradis’. De man met de trieste blik in zijn ogen en het wit geschminkte gelaat. Ik koester zelf een herinnering van een illustratie uit een kinderboek, waarvan ik de titel nooit meer heb kunnen achterhalen: een pierrot met het witte gezicht staat voor een muur, een ouderwetse lantaarnpaal, en een danseresje met een tutu. Het verhaal erbij is verdwenen, maar het beeld is gebleven. Nu door David Bowie komt dat beeld van lang geleden terug…

Wat is het waarom we iets opslaan van binnen en dat het soms door toevalligheden aangeraakt wordt en weer nadrukkelijk aanwezig is?

Ieder jaar weer lijkt het gewone bestaan te stoppen met Kerst, of eigenlijk al halverwege deze maand. Komt dat gevoel door de donkere dagen? Er is een vreemde drang in ons dat er van alles afgerond moet worden om daarna rustig te kunnen zitten en ja wat dan? Uitgeput in een vreemde leegte terechtkomen?

Of samen de kerstpuzzel uit het Dagblad maken, een boek in een ruk door uitlezen, naar de film, naar een museum, wandelen ergens buiten en niemand tegenkomen. Als kind gingen we altijd met mijn vader naar het circus in Carré…
Andere dingen doen dan gewoon, tot de eerste werkdag van het nieuwe jaar aangebroken is en alles weer rustig op de oude voet verder gaat.

Waarom die decemberstress vooraf? Veel kan ook in januari, een saaie maand die wel wat versierd kan worden na alle overdaad van december. Toen ik dat in de gaten kreeg, werd december een écht gezellige maand en is dit een saai stukje over het gewone doen.